header_photo21

Od Rimljana do današnjih dana

Organizovano snabdevanje Beograda vodom neraskidivo je povezano sa njegovom burnom istorijom. Rimljani su u prvom veku nove ere nekadašnji Singidunum osigurali utvrđenjem i izgradili bunare. Posebnim vodovodom obezbedili su i vodu sa udaljenih izvora, iz Lipovice i Velikog Mokrog Luga. Rimski vodovod je išao trasom duž Smederevskog druma, preko današnjeg Crvenog krsta, do Kalemegdanske tvrđave. Sredinom 17. veka, Turci su snabdevanje vodom, naselja van tvrđave, rešili izgradnjom Bulbulderskog vodovoda. Vodu su dopremali cevima od pečene zemlje sa tri izvora, koji su se nalazili u blizini današnje Gradske bolnice. Varoš se vremenom širila na padinu prema Savi, pa je u prvoj polovini 18. veka Grad dobio Varoški vodovod, koji su gradili Austrijanci. Ovaj vodovod snabdevao je 22 gradske česme, između ostalih,  Terazijsku i Delijsku.

Zbog sve teže situacije sa snabdevanjem vodom u Beogradu, opštinske vlasti su 1867. godine krenule sa sagledavanjem najboljeg rešenja za izgradnju novog centralnog vodovoda. Pripremni radovi, a kasnije i projekat i organizacija izgradnje vodovoda 1887. godine povereni su Oskaru Smrekeru, inženjeru iz Manhajma. Beogradski vodovod simbolično je pušten u pogon 12. jula 1892. godine, na Petrovdan, svečanim činom osvećenja kod Terazijske česme. Vodovod je prvobitno obuhvatao pet cevastih bunara, koji su izbušeni u Makišu, ispod izvora Bele vode. Između izvorišta i rezervoara položen je glavni dovod prečnika 350 milimetara u dužini od 13 kilometara, dok je razvodna mreža sa cevima, promera od 80 do 300 milimetara, bila dužine 42 kilometra. Kapacitet vodovoda bio je 2.800 kubika na dan ili 50 litara vode po stanovniku.

Uporedo sa Beogradom, neprekidno je rastao i njegov vodovod, uz napore brojnih generacija zaposlenih da građanima obezbede dovoljno kvalitetne vode za piće. Za protekle 124 godine, količina proizvedene vode na dan porasla je sa 2.800 na 550.000 kubika, odnosno 200 puta.

Generalni projekat beogradske kanalizacije izradio je sa saradnicima Dušan Ninković, šef Odseka za kanalizaciju Opštine beogradske. Izgradnja objekata Beogradske kanalizacije započeta je 1905. godine. Prvi ulični kanali za sanitarne otpadne vode građeni su u današnjim ulicama Kraljevića Marka, Hercegovačkoj, Venizelosovoj i Dušanovoj. Do 1939. godine izgrađena su 224 kilometra cevnih kanala, 42 kilometra kolektora i dve kanalizacione crpne stanice. Iako je tadašnja mreža činila 16 posto sadašnjih objekata kanalizacije, za ono vreme napredak je bio značajan.

Danas, posle 111 godina postojanja kanalizacije u Beogradu, kišne i upotrebljene vode sa teritorije grada odvode se sistemom od preko 1700 kilometara cevne mreže, pomoću 48 kanalizacionih crpnih stanica.